Τοκοφοβία : όλα όσα θες να ξέρεις

Η τοκοφοβία είναι ο έντονος, παθολογικός και υπερβολικός φόβος για την εγκυμοσύνη και τη διαδικασία του τοκετού. Ενώ ένα φυσιολογικό επίπεδο άγχους ή ανησυχίας είναι αναμενόμενο για κάθε μέλλουσα μητέρα, η τοκοφοβία ξεπερνά αυτά τα όρια. Προκαλεί έντονο πανικό και μπορεί να οδηγήσει μια γυναίκα στην πλήρη αποφυγή της τεκνοποίησης, ακόμη και αν επιθυμεί απεγνωσμένα ένα παιδί. 

Ο όρος αναγνωρίστηκε επίσημα στην ιατρική βιβλιογραφία το 2000 από τους ψυχιάτρους Hofberg και Brockington, αν και οι πρώτες αναφορές στο φαινόμενο χρονολογούνται από το 1858. 

Η επιστημονική κοινότητα διακρίνει τη συγκεκριμένη φοβία σε τρεις βασικές κατηγορίες: 

• Πρωτοπαθής Τοκοφοβία: Εμφανίζεται σε γυναίκες που δεν έχουν γεννήσει ποτέ. Ο φόβος συνήθως προϋπάρχει από την εφηβεία, πηγάζει από την ιδέα του πόνου, το άγνωστο ή από αρνητικές αφηγήσεις και βίντεο τοκετού που παρακολούθησαν σε ανώριμη ηλικία. 
• Δευτεροπαθής Τοκοφοβία: Αναπτύσσεται μετά από έναν προηγούμενο τραυματικό τοκετό, μια αποβολή, έναν ενδομήτριο θάνατο ή άλλη αρνητική μαιευτική εμπειρία. Στην ουσία, λειτουργεί ως μια μορφή Διαταραχής Μετατραυματικού Στρες (PTSD). 
• Τοκοφοβία ως σύμπτωμα κατάθλιψης: Εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της κύησης και συνδέεται άμεσα με την προγεννητική κατάθλιψη που μπορεί να βιώνει η γυναίκα. 

Όταν μια γυναίκα με τοκοφοβία έρχεται αντιμέτωπη με την ιδέα ή την πραγματικότητα μιας εγκυμοσύνης, μπορεί να εμφανίσει έντονα ψυχοσωματικά συμπτώματα: 

• Κρίσεις πανικού και έντονη ταχυκαρδία
• Δύσπνοια, τρόμο και εφιάλτες
• Εμμονική χρήση αντισύλληψης για την αποφυγή εγκυμοσύνης
• Επίμονη απαίτηση για προγραμματισμένη καισαρική τομή ως μοναδική «διαφυγή» από τον φυσιολογικό τοκετό
• Σε ακραίες περιπτώσεις, αίτημα για διακοπή μιας κατά τα άλλα θελημένης εγκυμοσύνης 

Οι αιτίες ποικίλλουν και συχνά είναι βαθύτερες. Μπορεί να σχετίζονται με χαμηλή ανοχή στον σωματικό πόνο, έλλειψη εμπιστοσύνης στο ιατρικό σύστημα, ιστορικό αγχωδών διαταραχών ή κατάθλιψης, αλλά και με παρελθοντική σεξουαλική ή σωματική κακοποίηση. 

Η τοκοφοβία δεν είναι κάτι για το οποίο μια γυναίκα πρέπει να νιώθει ενοχές ή ντροπή. Αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά μέσα από μια ολιστική προσέγγιση: 

1. Ψυχοθεραπεία: Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία (CBT) βοηθά τη γυναίκα να αναδομήσει τις αρνητικές σκέψεις γύρω από τον τοκετό και να διαχειριστεί τον πανικό.
2. Σωστή Ενημέρωση: Η παρακολούθηση μαθημάτων ανώδυνου τοκετού και η συνεργασία με εξειδικευμένες μαίες βοηθούν στην απομυθοποίηση της διαδικασίας. 
3. Ομάδα Υποστήριξης: Η δημιουργία μιας έμπιστης ομάδας (μαιευτήρας, μαία, ψυχολόγος) που θα δείξει ενσυναίσθηση και δεν θα υποτιμήσει τον φόβο της εγκύου. 
4. Πλάνο Τοκετού: Η συζήτηση και η εκ των προτέρων συμφωνία για τη διαχείριση του πόνου (π.χ. επισκληρίδιος αναλγησία) προσφέρει αίσθημα ελέγχου στη γυναίκα. 

Ο φόβος για τη γέννα είναι ανθρώπινος, αλλά όταν μετατρέπεται σε δεσμό, η έγκαιρη αναζήτηση βοήθειας μπορεί να μεταμορφώσει την εμπειρία της μητρότητας σε μια ασφαλή και ήρεμη διαδρομή.

Μάθε περισσότερα για μένα εδώ

Μπορείς να βρεις καθοδηγούμενους οραματισμούς εδώ